UBUTAKA
Ubutaka ni Iki?
Ubutaka ni igice cyo hejuru cy’isi, gikozwe n’ivange ry’ibintu bitandukanye birimo amabuye yamenetse, ibisigazwa by’ibimera n’inyamaswa, amazi, umwuka n’udukoko. Ni ho ibimera bikura, inyamaswa ziba, kandi ni ho abantu bubaka, bahinga, batura n’aho bakura byinshi mu byo bakeneye.
Mu yandi magambo, ubutaka ni “ikirago cy’ubuzima” kuko ni ho byose bitangirira.
Ubutaka Ni ingirakamaro
Ubutaka nibwo bubumbatiye ubuzima bwacu, Nibwo ntangiriro y'ibidutunga ndetse n'ibitunga inyamaswa zose! Kububungabunda ni "Ukubungabunga Ubuzima"
Akamaro k'ubutaka
Ubutaka bufite akamaro kenshi mu mibereho y’abantu, ibimera n’inyamaswa:
a) Ku bantu:
- Buhingwaho ibiribwa (ibigori, imyumbati, ibishyimbo n’ibindi).
- Bubakwaho amazu, amashuri, insengero, Inganda, amavuriro ndetse n’izindi nyubako zose.
- Bukurwamo amabuye y’agaciro (nk’amakoro, zahabu, gas, peteroli, n’ibindi).
- Butanga imirimo (nk’ubuhinzi, ubucukuzi, ubukerarugendo n’ubwubatsi).
b) Ku bimera n’inyamaswa:
- Ni bwo ubwatsi n’ibiti bikuriraho.
- Ni ho inyamaswa nyinshi ziba cyangwa zibona ibyo zirya.
• Burengera ubuzima bw’ibinyabuzima bitandukanye (nk’inigwahabiri, udukoko n’imibu).
c) Ku bidukikije
- Bufata amazi y’imvura bugafasha mu kuyinjiza mu butaka no kongera ububiko bw’amazi abubonekamo.
- Bukoreshwa mu kurengera isuri, nko mu gihe hari ibiti n’ibyatsi bihamye.
Inkingi y'ubuzima
Ubutaka ni Inkingi y'ubuzima! ni Ipfundo ribumbatiye ubuzima! Ni umurage mwiza twasigiwe n'abatubanjirije natwe tugomba kuzasigira ibiragano bizaza nyuma yacu
Ibigize ubutaka (Ibigize umwimerere w'ubutaka)
Ubutaka bugizwe n’ibice bine by’ingenzi:
a) Ibintu by’imvange y’urutare
Ni amabuye yamenetse acagaguritse (nk’umusenyi, ibumba,
n’amabuye y’amabengeza).
b) Ibisigazwa biva ku bimera n’inyamaswa byapfuye
Byitwa umusagwe , bigira uruhare mu gutuma ubutaka bugira ifumbire.
c) Amazi
Afasha mu gukwirakwiza intungagihingwa no gutuma ibimera bikura.
d) Umwuka (oxygen na carbon dioxide)
Utuma udukoko n’imizi y’ibimera bibasha guhumeka.
Kurinda ubutaka ni ngombwa: Kugira ngo buzakoreshwe n'abazadukomokaho
Isuri, ikoreshwa nabi, no kwangiza amashyamba bishobora gutuma ubutaka butakaza ubushobozi.
Gutera ibiti, gukoresha ifumbire y’imborera, no guhinga ku buryo butonona ubutaka ni ingenzi.